Değerli öğretmen adayları;

Aşağıda elektrik konusuna yönelik açık uçlu on sorudan oluşan bir web form yer almaktadır.
Her bir soruya vereceğiniz samimi yanıtlar, veri toplama sürecine kaynaklık edecektir.
Katkılarınız için şimdiden çok teşekkür ederiz.

Arş. Gör. Hüseyin Miraç PEKTAŞ
Prof. Dr. Orhan KARAMUSTAFAOĞLU
Prof. Dr. Harun ÇELİK

Soru 1

Bir elektrik devresinde üretecin eşdeğer olduğu durumda, tek bir ampul varken ile birbirine seri bağlı aynı dirençte iki ampul varken ki durumlarda ampullerin parlaklıklarını karşılaştırmanız ve nedenini belirtmeniz istenmektedir.
Bu problem durumuna Ahmet şu şekilde cevap vermiştir:
Tek bir ampul varken ampul oldukça parlak yanar. Daha sonra birincisi ile seri olarak ikinci bir ampul eklediğimizde her iki ampulde eşit ve daha az parlak yanar. Bunun sebebi ise tek ampul, devreden geçen akımın tamamını kullanır. Devrede iki ampul varken ise akım, ampuller tarafından paylaşılır ve bu sebeple eşit miktarda ama daha az parlak yanarlar.
Ahmet’in cevabını seri ve paralel bağlı direnç kavramlarına göre gerekçesini belirterek değerlendiriniz.

Soru 2

Soru 2

Şekillerde etiketlendirilen ampermetrelerin (A, A1, A2, A3) ve voltmetrelerin (V, V1, V2, V3, V4, V5) devre tasarımlarındaki bağlanma türüne (seri ve paralel) göre doğruluğunu gerekçelerini belirterek değerlendiriniz.

Soru 3

Bir iletkenin direnci nelere bağlı olduğunu sorgulayan bir soruya; “bir iletkenin direnci, sadece iletkenin uzunluğu ve kesit alanıyla doğru orantılıdır” cevabı verilmiştir.
Bu cevabı özdirenç kavramına göre gerekçesini belirterek değerlendiriniz.

Soru 4

“Bir iletkenin direnci, akım şiddetiyle doğru orantılıdır. Diğer bir deyişle, akımın artması durumunda iletkenin direnci de artar.” ifadesini OHM yasasına göre gerekçesini belirterek değerlendiriniz.

Soru 5

“Katılarda ve sıvılarda elektrik akımı serbest elektron hareketi ile sağlanmaktadır.” ifadesinin doğruluğunu değerlendiriniz ve gazlardaki elektrik akımının iletim mekanizmasını açıklayınız.

Soru 6

Soru 6

Bir öğrenci direnç değerleri R1, R2 ve R3 olan üç tane lamba ile şekildeki devreyi kuruyor. Öğrenci, bazı lambaların ışık vermediğini fark ediyor.

Öğrenci hangi lambaların ışık vermediğini nasıl açıklamalıdır?

Soru 7

Soru 7

Aşağıda verilen şekilde K ve L noktaları arasındaki eş değer direnci hesaplayabilmek için hangi bilgilere ihtiyacımız vardır? Eş değer direnç kaç ohm’dur?

Soru 8

“Öz direnci küçük maddeler kötü iletken, öz direnci büyük maddeler ise kötü yalıtkandır.” Verilen öz direnç açıklamasını nasıl yorumlarsınız?

Soru 9

Soru 9

Sabit sıcaklıkta bir iletkenden geçen akım şiddeti ile iletkenin uçlarına uygulanan potansiyel farka bağlı değişim grafiği şekildeki gibidir. Grafiğin eğimi iletkenin elektrik akımına gösterdiği direnci verir.

Yukarıda verilen açıklamayı yorumlayarak grafiğin doğruluğunu test edin.

Soru 10

Seri bağlı üreteçlerle (pillerle) oluşturulan bir elektrik devresinde devreden geçen akım şiddeti, üreteç sayısı ile ters orantılıdır. Üreteçlerin sayısı arttıkça devreden geçen akım da azalacağı için üreteçler daha kısa sürede tükenir. Paralel bağlı üreteçlerle oluşturulan bir elektrik devresinde ise üreteç sayısının artması devreden geçen akım şiddetini arttırır. Paralel bağlı üreteçlerin sayısı arttıkça her bir üreteçten geçen akım da artar. Bu da üreteçlerin daha uzun süre akım vermesini sağlar.

Yukarıda verilen cümledeki olası hatalı ifadeleri tespit ederek cümleyi tekrar yazınız.